Yeni İSG Eğitim Yönetmeliği: Uzaktan eğitim mümkün, ama şartlı

Ne değişti?

2 Nisan 2026’da yayımlanan Çalışanların İş Sağlığı ve Güvenliği Eğitimlerinin Usul ve Esasları Hakkında Yönetmelik, 2013 tarihli yönetmeliği yürürlükten kaldırdı ve yayımı tarihinde yürürlüğe girdi. Yeni çerçevenin en dikkat çeken yanı, temel eğitimlerde uzaktan eğitimin kapsamının net biçimde tanımlanması. Ancak bu bir “her şey online olabilir” izni değil; açık şartlara bağlanmış bir izin.

Özetle:

• Ek-1’in ilk üç konu başlığı tüm işyerlerinde uzaktan, yüz yüze veya karma yöntemle verilebilir.
• Dördüncü konu başlığı (işe ve işyerine özgü sağlık ve güvenlik riskleri), az tehlikeli işyerlerinde uzaktan, yüz yüze veya karma verilebilirken; tehlikeli ve çok tehlikeli sınıftaki işyerlerinde yüz yüze verilmek zorunda.
• İşe başlama eğitimi (en az 2 saat) uygulamalı ve yüz yüze yapılır; temel eğitim süresinden sayılmaz.
• Temel eğitim süreleri sınıfa göre en az 8 / 12 / 16 ders saati; tekrar periyotları çok tehlikeli için yılda bir, tehlikeli için iki yılda bir, az tehlikeli için üç yılda bir, tekrar eğitimi en az 8 ders saati.

Uzaktan eğitimin şartları

Yönetmelik, uzaktan eğitim sisteminden şunları bekliyor:

• Çalışanların giriş-çıkışları, tamamlama oranları ve ölçme-değerlendirme sonuçları kayıt altına alınmalı, izlenmeli ve raporlanmalı.
• Sistem; ileri sarma, sekme veya pencere kapatma gibi eğitimin verimini düşüren davranışları engellemeli.
• Belirli aralıklarla çıkan kısa sorular veya önemli bilgi pencereleriyle çalışanın eğitime aktif katılımı desteklenmeli.
• Kullanıcıların ulaşmakta güçlük çekmeyeceği, yönetilebilir ve izlenebilir bir yapı kurulmalı.
• Eğitim sonunda ölçme-değerlendirme yapılmalı; 100 üzerinden en az 60 alan başarılı sayılır, başarısız olan en fazla iki kez daha sınava girebilir, ardından eğitimi baştan almak zorundadır.
• Engelli çalışanlar için erişilebilirlik standartlarına uygun alternatif formatlar sunulmalı.

Kısacası yönetmelik, “videoyu açıp arkaya bırakma” modelini fiilen kapatıyor.

Yapay zekâ ile üretilmiş “izlemelik” eğitimler: cazip ama riskli

Dijitalleşme ve yapay zekâya kolay erişim, birçok şirketi İSG eğitimlerini YZ ile üretilmiş, pasif izlenen içeriklere taşımaya itiyor. Hızlı, ucuz ve ölçeklenebilir görünüyor. Fakat içerik ne kadar parlak olursa olsun, yukarıdaki şartları sağlamıyorsa geçerli bir eğitim sayılmaz.

Sorun yalnızca hukuki de değil. Geçersiz sayılan bir eğitim, önceki eğitimlerin yerini almak bir yana, işvereni eğitimsiz çalışan, eksik belge ve artan sorumluluk durumuna düşürür. Yani mevcut tablodan daha kötü bir noktaya geri götürür. Üstelik pasif izleme, davranış değişikliği yaratmadığı için sahadaki riski de azaltmaz. Yönetmeliğin kendisi de eğitimlerin “bilgi, tutum ve davranış değişikliği” oluşturacak nitelikte olmasını işverenin yükümlülüğü olarak tanımlıyor.

Asıl sorun: İSG eğitimlerindeki sessiz anlaşma

İSG eğitimleri Türkiye’de uzun süredir bir ikilem. Eğitimler çoğu zaman tam anlamıyla verilmiyor, kâğıt üzerinde kalıyor. Bunun bedelini her yıl yaşanan iş kazaları ve kaza sonucu ölümlerle görüyoruz.

İş güvenliği uzmanı (İGU) ve işyeri hekiminin (İYH) hizmet süreleri kısıtlı. Bu süre içinde eğitime mi, dokümantasyona mı, saha gözlemine mi, risk araştırmasına mı zaman ayıracakları bir kıskaç oluşturuyor. Sonuçta tarafların hepsi için rasyonel görünen ama toplam sonuç olarak zararlı bir sessiz anlaşma doğuyor:

• İşveren, zamanını üretime ayırmak istiyor.
• İGU ve İYH, vakitleri olmadığı için eğitimi asgari düzeyde tutuyor.
• Çalışan, sıkıcı bulduğu eğitimlere direniyor; imzayı atıp işine dönüyor.

Bu tablonun yaygınlığı ve farkındalığın gelişmemesi, kaza verilerinde köklü bir iyileşme görülmemesinin önemli nedenlerinden biri.

Çözüm: 360° görüntü + oyunlaştırma + LMS

Yeni yönetmelik, bu döngüyü kırmak için teknik bir zemin sunuyor. Doğru kurgulanmış bir yapı, şartları hem sağlar hem de eğitimi gerçekten etkili kılar:

1. 360° görüntülerle gerçek işyeri deneyimi. Çalışan, kendi tesisinin ve işinin 360° görüntülerinin içinde dolaşır; tehlikeleri sahada bulur gibi fark eder. Bu, yönetmeliğin istediği “işe ve işyerine özgü” içeriği (Madde 9) ve iş ortamı ögelerinin kullanılmasını doğrudan karşılar. Yüz yüze eğitimlerde ise 360° içerik, uygulama alanını güvenli biçimde zenginleştiren güçlü bir destek aracıdır.
2. Etkileşimli oyunlaştırma ile aktif katılım. Karar noktaları, görevler, puanlar ve anlık geri bildirimler, “belirli periyotlarda çalışanın aktif katılımını destekleme” şartının doğal karşılığıdır. İleri sarılacak bir video yerine, ilerlemek için doğru karar vermek gerekir. Sıkıcılık direncini de kıran yer burasıdır.
3. LMS entegrasyonu ile izlenebilirlik ve belgelendirme. Giriş-çıkış, tamamlama oranı, sınav sonucu ve katılım verileri otomatik kaydedilir, raporlanır; belgeler elektronik ortamda arşivlenebilir (Madde 26). İGU ve İYH, evrak peşinde koşmak yerine zamanını sahaya, gözleme ve riskle mücadeleye ayırabilir.

Bu yapı tek başına her şeyi çözmez: tehlikeli ve çok tehlikeli işyerlerinde dördüncü başlık ve işe başlama eğitimi yüz yüze kalmaya devam eder. Doğru model, teknolojiyi yüz yüze eğitimin yerine değil, onun yanına ve onu güçlendirmek için koymaktır.

Sonuç

Yeni yönetmelik, İSG eğitimlerinde “imza toplama” döneminin sonunu işaret ediyor. Şartları gözetmeyen, pasif ve YZ ile hızla üretilmiş içerikler bu dönemde işveren için risk. Ölçülebilir, izlenebilir, işyerine özgü ve çalışanı gerçekten oyuna dahil eden çözümler ise hem mevzuata uyumu hem de asıl hedefi, yani eve sağ salim dönen çalışanı destekliyor.

Eğitimlerinizi bu yönetmeliğe göre gözden geçirmenin zamanı geldi.